close
లక్ష్మణుడు తిరగబడ్డాడు!

లక్ష్మణుడు తిరగబడ్డాడు!

బాదరాయణ పరమ రుషులకు పాదుసుమ్మిది చెల్లెలా! - అన్న రాయప్రోలువారి కవితా వాక్యానికి అద్దంపట్టే చోటిది.త్రేతాయుగంలో రామచంద్రుడు సతీసమేతంగా ఇక్కడ సంచరించాడనీ, ఆ సమయంలో లక్ష్మణుడు అగ్రజుడి మాటనే ధిక్కరించాడనీ చెబుతారు. బుద్ధభగవానుడి పరమశిష్యుడు కొండన తథాగతుడి బోధనల్ని ప్రవచించిన శాంత భూమీ ఇదే. అంతేనా, ఇదో ప్రసిద్ధ దత్తక్షేత్రం కూడా... ఇన్ని ఘనతలకు నెలవు బాదన్‌కుర్తి!

నాలుగు వైపులా గలగలల గోదావరి. కనుచూపుమేరా పచ్చని పంటలు. కాస్తంత దూరంలో దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం. మనసు పెట్టి గాలి సవ్వడులు వింటే..ఎవరో రామకీర్తనల్ని ఆలపిస్తున్న అనుభూతి, ఇంకెవరో బౌద్ధతత్వాన్ని వినిపిస్తున్న భావన! రామావతారం నుంచి బౌద్ధావతారం దాకా అనేక ఐతిహ్యాలతో ముడిపడిన గ్రామం బాదన్‌కుర్తి! శ్రీరాముడూ, బాదరాయణుడూ త్రిమూర్తులను దత్తాత్రేయుడిగా కొలిచిన ఇక్కడి ఆలయం, పాదుకాక్షేత్రంగా ప్రసిద్ధమైంది. ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా ఖానాపూర్‌ మండలంలోని...గోదావరి ద్వీపం బాదన్‌కుర్తిలో ఉందీ ఆలయం.

స్థల పురాణమిదీ...
బాదన్‌కుర్తి గ్రామానికి యుగాల చరిత్ర ఉంది. ఉత్తర వాహినిగా ప్రవహిస్తున్న గోదావరి నదిపై తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఏర్పడిన ఏకైక దీవి ఇదేనంటారు. బుద్ధ భగవానుడి సమకాలీనుడిగా భావించే బాదరాయణ మహర్షి ఇక్కడ తపస్సు చేశాడనీ, ఆయన వల్లే ఈ గ్రామానికి బాదన్‌కుర్తిగా పేరొచ్చిందనీ కథనం. ఆయనే త్రిమూర్తులను దత్తాత్రేయుడి రూపంలో కొలిచాడని అంటారు. ఆ మహర్షి ప్రతిష్ఠించినట్టు చెప్పుకునే దత్తపాదుకలు నిత్యపూజలు అందుకుంటున్నాయి. పాలకుల నిరాదరణతో ఆలయం పూర్తిగా శిథిలమైపోయినా...ప్రజలంతా చేతులు కలిపి పునర్నిర్మించుకున్నారు. మొదట్లో బాదన్‌కుర్తిని 52 దీవుల సమాహారంగా భావించే వారు. ‘బావన్‌’ అంటే ఉర్దూలో...యాభైరెండు! అలా బాదన్‌కుర్తి అన్న పేరు స్థిరపడిందన్న అభిప్రాయమూ ఉంది. ఈ దీవి పడవ ఆకారంలో ఉంటుంది. ద్వీప పరిధిలో రెండువేల ఎకరాల సారవంతమైన భూమి ఉంది. ఆరొందల ఎకరాల అటవీ ప్రాంతమూ ఉంది. ఏటా మార్గశిర మాసంలో దత్తాత్రేయస్వామి జాతరను వైభవంగా నిర్వహిస్తారు.

‘విప్లవ’ లక్ష్మణుడు...
లక్ష్మణుడంటే అన్నచాటు తమ్ముడనే తెలుసు. అన్నకు సేవలు చేయడానికే అడవుల బాట పట్టిన ఆదర్శ సోదరుడిగానే మనకు పరిచయం. కానీ, స్థానిక ఐతిహ్యం అందుకు భిన్నంగా వినిపిస్తుంది. వనవాస సమయంలో సీతారాములతో కలసి బాదన్‌కుర్తిలో అడుగుపెట్టిన సౌమిత్రి...అన్నగారిచ్చిన ఓ ఆదేశాన్ని తిరస్కరించాడని చెబుతారు. ఆవేశంగా తలమీద ఉన్న రాముడి పాదుకల్ని తీసి, ఓ బండ మీద పెట్టాడని అంటారు. తమ్ముడి స్వభావంలో మార్పునకు కారణాన్ని దివ్యదృష్టితో తెలుసుకున్న రాముడు ‘ఇదంతా ఈ నేల స్వభావమే. తిరుగుబాటుతత్వం ఈ మట్టిలో ఉంది’ అన్న నిర్ధారణకు వచ్చాడట. తప్పు తెలుసుకున్న లక్ష్మణుడు ‘అన్నా క్షమించు’ అంటూ రామభద్రుడి పాదాల మీద పడ్డాడట. గోదావరిలోని ఓ బండ మీద ఇప్పటికీ ఆ రామపాదుకల ముద్రలు దర్శనమిస్తాయనీ జాలర్లు చెబుతారు. బాదన్‌కుర్తి ఎగువ భాగంలో గోదావరి రెండుగా చీలి, కిందికి వచ్చాక మళ్లీ ఒకటై ప్రవహిస్తుంది. ఈ చీలికకు సంబంధించీ ఓ కథ ప్రచారంలో ఉంది. సీతాదేవి గోదావరిలో స్నానం చేసి, ధ్యానముద్రలో ఉండగా...ప్రవాహ ఉద్ధృతి పెరిగిందనీ, సీతమ్మతల్లి ధ్యానానికి భంగం వాటిల్లకుండా గోదావరి ఆ ప్రాంతంలో మాత్రం రెండుగా చీలి ప్రవహించిందనీ ఓ ప్రచారం. ఇక్కడి బండల మీద కనిపించే ఆనవాళ్లు...సీతాదేవి చీరలు ఆరవేసినవే అంటారు.

కొండన మాటు...
బుద్ధుడు శ్రామికుల్ని గౌరవించాడు. శ్రమను ప్రోత్సహించాడు. బౌద్ధ ప్రచారకుడు కొండన...ఈ ప్రాంతంలో గౌతముడి బోధనల్ని సామాన్యులలోకి తీసుకెళ్లాడు. స్థానికుల సాయంతో గోదావరికి అడ్డుగా రాళ్లకట్ట వేసి...నీటి వసతిని కల్పించాడు. ఈ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలం చేశాడు. బాదన్‌కుర్తి ఉత్తర భాగంలో ‘కొండన మాటు’ శిథిలాల్ని ఇప్పటికీ చూడవచ్చు. ఇదే ప్రస్తుత సదర్మాట్‌ ఆనకట్ట నిర్మాణానికి పునాది కావచ్చు. ఇంగ్లండ్‌కు చెందిన చరిత్రకారుడు లార్డ్‌ చామర్‌ పాళీ గ్రంథాల ఆధారంగా తాను రాసిన ‘బుద్ధాస్‌ టీచింగ్స్‌...’ అనే పరిశోధన గ్రంథంలో ఈ విషయాన్ని ధ్రువీకరించాడు కూడా. ఐదొందల ఏళ్ల క్రితం ఇక్కడి గోండు రాజులు బాదన్‌కుర్తి, మస్కాపూర్‌, సుర్జాపూర్‌ పరిసర గ్రామాలను ఏకం చేసి పాలించారని చెబుతారు. అప్పట్లో బాదన్‌కుర్తికి నలువైపులా నాలుగు బురుజులూ, పొలిమేర చుట్టూ కందకం ఉండేవంటారు. ప్రస్తుతానికి బురుజు ఆనవాళ్లు మాత్రం కనిపిస్తాయి. నిర్మల్‌ నుంచి నేరుగా 35 కి.మీ.దూరంలో ఉన్న ఖానాపూర్‌ చేరి, అక్కడి నుంచి మెట్‌పల్లి వెళ్లే బస్సుల్లో బాదన్‌కుర్తి చేరుకోవచ్చు. మహా అయితే ఐదు కిలోమీటర్ల దూరం. ఇక్కడికి, రెండు కిలోమీటర్ల పరిధిలోనే ఉన్న సుర్జాపూర్‌ వేంకటేశ్వరాలయాన్నీ దర్శించుకోవచ్చు. పన్లోపనిగా సదర్మాట్‌ ఆనకట్ట అందాలనూ తిలకించవచ్చు.

- ఈడిగ సుదర్శన్‌ గౌడ్‌, ఈనాడు, ఆదిలాబాద్‌ డెస్క్‌
ఫోటొలు: శంకర్‌

ఇంకా..

జిల్లా వార్తలు

దేవ‌తార్చ‌న

రుచులు
+

© 1999- 2020 Ushodaya Enterprises Pvt.Ltd,All rights reserved.
Powered By Margadarsi Computers

Android PhonesApple Phones

For Editorial Feedback - eMail: infonet@eenadu.net
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing@eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers

Terms & Conditions   |   Privacy Policy

For Editorial Feedback - eMail: infonet@eenadu.net
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing@eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers
Terms & Conditions   |   Privacy Policy
Contents of eenadu.net are copyright protected.Copy and/or reproduction and/or re-use of contents or any part thereof, without consent of UEPL is illegal.Such persons will be prosecuted.